Meisjesironie en jongensterreur

Niks gehoord, niks gezienZo'n beetje per ongeluk las ik het nieuwste boek van Veronica Hazelhoff, Niks gehoord, niks gezien, en ik vond het zo aardig dat ik het wel vermelden moet, ook al zijn kinderboeken mijn pakkie-an niet. Het gaat over een meisje, River, dat net tien wordt en een opstandige pre-puber in de maak is. Haar schatten van ouders begint ze door een eigenwijs brilletje te bekijken en de eerste verliefdheid duikt op. De auteur geeft River een laconiek toontje mee, dat lijnrecht tegenover het soms nogal zoete gezemel van haar ouders staat. Alleen al vanwege die laconieke korte zinnen en de scherpe observaties is dit een zalig boekje. Veronica Hazelhoff is een groot schrijfster van kleine dingen. Ze kan in twee zinnen een hele situatie neerzetten. Een voorbeeldje kan ik de lezer niet onthouden: "Toch had ze het meteen omgedaan, anders waren ze teleurgesteld. Teleurgesteld duurde soms de hele avond." Lezenswaardig.

Terreur op school van Pete Johnson is heel andere koek. Wij zijn hier bij echte adolescenten, tussen 15 en 19. De titel zegt het al: hier wordt een actueel thema aangepakt. Het zijn wel geen schietpartijen op school, maar veel vaker voorkomende dingen: lijfelijk geweld, chantage, diefstal, drugs. en een hele grote etter. Je hebt van die figuren die meerdere klassen terroriseren. Neil is er zo een, en zoals dat vaker gebeurt: hij heeft een entourage van knechtjes. Op het moment dat hij een leerling, Greg, bijna doet verongelukken, komt een stel welmenende jongens in actie. Ze richten, met de steun van een aardige leraar, een beschermcomité op (met twee leden) en noemen zich de Engelbewaarders, compleet met eigen vergaderkamer. Zij gaan strategieën ontwikkelen om verweer te bieden tegen Neil en de zijnen. Aanvankelijk heeft dat weinig succes, want wie durft met klachten te komen als hij bedreigd wordt? Maar de toestand escaleert zodanig dat steeds meer gesarden zich melden en de Engelbewaarders meer leden krijgen. Ze kunnen pas echt een vuist maken als de stoere Kane zich als kandidaat-Engelbewaarder aanmeldt. Maar dan loopt de toestand uit de hand en volgen dramatische ontwikkelingen.
Terreur op school (Engelse versie)   Pete Johnson weet waarover hij het heeft, want hij is zelf leraar geweest en put uit eigen ervaringen. Hij kent zijn volkje goed, want het zijn levensechte pubers die hier de revue passeren, met navoelbare problemen. Het hele verhaal vernemen we vanuit het standpunt van Josh, samen met Andy de eerste Engelbewaarder. Josh komt uit een gezin dat sinds zijn moeder een vriend genomen heeft (het "Marsmannetje" noemen hij en zijn zus hem) bepaald ongezellig is geworden. Hij doet dan ook niets liever dan zijn vrije uren in de vergaderkamer van de Engelbewaarders doorbrengen. Daar bouwt hij het nodige verweer uit. Het bewijst maar weer eens dat een school meer is dan een gebouw. School kan heel belangrijk zijn als je 17 bent. Het is een wereld op zich, en een die blijkens dit boek (en de recente berichtgeving) behoorlijk hard kan zijn.
   Goddank is de auteur niet alleen een kenner van het schoolleven, hij kan ook schrijven. Hij laat de jongens in levendige dialogen met elkaar praten, zonder daarom te vervallen in overdreven (en schalks) jongerentaaltje. Ze zijn op die leeftijd ook al zo wijs dat ze af en toe hartelijk om zichzelf en elkaar kunnen lachen. Dat heeft Johnson goed gedoseerd, want je mag als jongere dan al gebukt gaan onder allerlei ellende, er valt ook veel leuks te beleven. Zelfs op school. Johnson houdt het ook bij korte beschrijvingen van de jongens zelf en van hun achtergrond. Alles heeft zijn tijd en zijn plaats, en doseren is de boodschap. Misschien iets te keurig. Ik mis al eens de overdrijving en het dolle van de jeugd. Josh heeft ook iets te wijs over zich, is al meer leraar dan leerling, al krijgt hij het danig aan de stok met de Kaalkop, die eerst de Engelbewaarders steunde. Maar het blijft een goed, en vooral spannend boek. De spanning wordt vakkundig opgebouwd en tot het einde toe volgehouden. Je voelt dat er echt van alles kan gebeuren, en het gaat toch een kant op die je niet verwachtte.
   De vertaler, Roger Vanbrabant, heeft zich al even keurig van zijn taak gekweten, op een paar lelijke foutjes na. Als ik lees: "Neil roept op Josh" en "Hij woont hierover", vraag ik me toch af wat zo'n eindredactie doet. En waarom staat hier nu ook alweer "pull" voor trui? Alsof je een tuttige verkoopster uit de provincie hoort, die dat duurder vindt klinken.
   Maar goed, dit is een knap en spannend boek.
 

Aimée De Jaeger

Veronica Hazelhoff
Niks gehoord, niks gezien
Querido, Amsterdam, 83 p., 459 fr.

Pete Johnson
Terreur op school
Uit het Engels vertaald door Roger Vanbrabant
Averbode, 170 p., 489 fr.



TerugCopyright ©  De  Morgen                     15 december 1999.