‘De hemel van Heivisj’: betoverend én overrompelend

In 2010 verscheen al heel wat bijzonders inzake jeugdliteratuur. En daar steekt De hemel van Heivisj van Benny Lindelauf nog eens glorieus boven uit.
De hemel van Heivisj

   Benny Lindelauf bedacht een jaar of zes geleden al een heel nieuw genre met zijn magistrale roman Negen open armen, terecht uitvoerig bekroond en bewimpeld. Een soort ‘jongerenstreekroman’ zou je het boek onder meer kunnen noemen. In zijn nieuwe roman (overigens ook zonder het vorige probleemloos te lezen) kom je als vanzelf weer thuis in het Zuid-Limburgse gezin Boon en in hun grote, armoedige huis, met de vertrouwde huisgeesten Nienevee en Sjar op de Sjlambams Sahara, vlakbij de Duitse grens. Ze zijn er allemaal: Oma Mei, als vanouds de rots in de branding die alles bereddert sinds de dood van de moeder; de Pap, de eeuwige verliezer, de dromenverkoper die naïef blijft hopen op een stabiele toekomst en op “het tegendeel van zorgen”; de broers - “een ontembare vierkoppige draak” - en hun vriendinnen. Maar ook hier draait alles om de “zussenmachine met tandwielen die feilloos in elkaar grepen”. Fing, de oudste en de vertelster van het verhaal, ziet haar droom om “door te leren” in rook opgaan. Oma Mei is onverbiddelijk: geen liefdadigheid want “Boon komt om zijn loon! Niet om steun!” Muulke is nog steeds haar brutale baldadige zelf en Jes met haar “zwervel”- een foute rugwervel - en haar kriepende korset is het gekoesterde zorgenkind. Lindelauf situeert zijn tweede familie-epos tussen 1938 en 1943. Er hangt oorlog in de lucht. Die dreiging, eerst nog onschadelijk, verstoort langzaamaan het kabbelende bestaan. Fing gaat in dienst bij de Pruusin, de vrouw van de Sigarenkeizer, en moet daar het rare nichtje Liesl entertainen, een manipulerend kind waar geen hoogte van te krijgen is. Muulke gaat aan de slag in de ijsfabriek en Jes klust op de school. Als de Pap en de broers naar een Duits werkkamp worden getransporteerd stort de wereld voor de onverwoestbare Oma Mei even in en nemen de zusjes het van haar over. Stilaan kan Fing niet langer “langs de oorlog heen kijken”: haar ontgoochelende eerste liefde voor een “zwartjas” van de NSB, Muulke bij het verzet, de rantsoenbonnen, de bommen, de Jodentransporten... De oorlog brengt ook de “zussenmachine” aan het wankelen. Aan het eind brengt Fink Liesl met gevaar voor haar eigen leven in veiligheid. Apocalyptische scènes zijn het: het oude mijnpaard Heivisj in vuur en vlam, het verhaal van Liesl die in Duitsland aan het transport ontsnapte door zich tussen de reuzenpoppen van haar vaders speelgoedwinkel stil te houden, fragiele Jes die op het nippertje niet op een Jodentrein terechtkomt, de ontwortelde eeuwenoude linde die op het huis valt en daardoor Oma Mei’s leven redt en de huisgeesten voorgoed verdrijft.

Perfecte regie


De hemel van Heivisj is een betoverend en overrompelend boek. Lindelauf dompelt je onder in de magische warmte van een fascinerend gezin, in een stadje bevolkt met een rist pittoreske figuren met dito namen, in een onbestemde sfeer van oorlog-in-de-lucht en kiezen voor de ene of de andere, en in het bestaan van een meisje dat door dat alles heen langzaam vrouw wordt. Al die verhaallagen lopen in een perfecte regie in elkaar over. Hij speelt meesterlijk met subtiele verwijzingen naar wat komt en naar wat voorbij is. Alles in dit boek klopt als een bus. Ook het hartveroverende Limburgse taaltje (mét verklarende woordenlijst achteraan), de sprankelende dialogen en de verbluffend levensecht geportretteerde personages. Maar wat dit boek vooral tot een meesterstuk maakt, is Lindelaufs oorspronkelijke stijl: sober, direct, poëtisch, sfeervol, geestig en suggestief tegelijk brengt hij in zijn roman een wonderlijke wereld tot leven, die de lezer - van jong tot oud - dagenlang blijft ontroeren en verbazen.




Annemie Leysen

 

Benny Lindelauf
De hemel van Heivisj

Querido, 396 p., € 14,95.
ISBN: 9789045110400
vanaf 12 jaar.

 



Copyright © De  Morgen   .::.  11 augustus 2010

 


TH Boekenbos - Besprekingen/boekbesprekingen/recencies van kinderboeken, jeugdboeken, poëzie


Valid CSS!