De zak van Sinterklaas
Sommige tekenaars en schrijvers weten het prentenboek tot een ware kunst te verheffen. De volgende top drie bevat alvast pareltjes in het specifieke genre. Nu maar hopen dat de Sint daar ook zo over denkt.
Sinterklaas

Sinterklaas / Raf


   Charlotte Dematons is van Franse origine maar woont al geruime tijd in Nederland. Daar is ze intussen uitgegroeid tot een van de meest respectabele illustratoren van het moment, en de twee boeken die net van haar zijn verschenen, bewijzen duidelijk waarom.
   Eerst is er Sinterklaas, een ware tour de force! In grote, woordloze zoekplaten (er bestaat zelfs een A2-versie van) schetst Dematons de reis en het werk van Sinterklaas en co. Het begint op zijn gigantische landgoed in Spanje, waar de meeste Pieten druk bezig zijn met het inpakken van de cadeaus, neemt ons mee op zee zodat we een grappige inkijk krijgen in de buik van de stoomboot, en we volgen hem over de daken van het winterse Noorden op zijn Sinterklaasnacht. Wonderbaarlijk hoe Dematons ons weer helemaal doet watertanden bij dit soort ouderwetse romantiek. Op elke bladzijde zijn er talloze details te zien, je geraakt nooit uitgekeken. Prachtig ook hoe het boek van koloriet verandert: het schip vaart weg van een zonovergoten kade, en komt toe in mistig Hollands grijs. Dit is het magische resultaat van getalenteerd monnikenwerk, en het doet je begrijpen waarom dit verhaal over die gulle oude man in 2008 nog steeds standhoudt. Terecht bekroond met een Gouden Penseel!
   RafEen tweede, mooie uitgave met Dematons illustraties heet Raf, het verhaal van een knuffel die op een dag spoorloos is verdwenen. Het gaat om een kleine giraf, die om onverklaarbare reden terechtkomt in Afrika, en vandaaruit prentkaarten stuurt naar zijn ontroostbare eigenaar, de kleine Benjamin. En dan op een dag, al even onverklaarbaar, is Raf terug, helemaal bruingebrand, breed glimlachend en gestoken in een Afrikaans tenue. De tekst op zich is niets bijzonders, soms zelfs braaf en cliché. Maar Dematons maakt veel goed: in tegenstelling tot de minutieuze panoramaplaten vol minifiguurtjes uit haar Sinterklaas zorgt ze hier met sobere composities, veel close-ups en warme kleuren alweer voor veel sfeer en visueel genot.


 

Mannetje Tak

Mannetje Tak


   Sommige prentenboeken bestaan vooral bij de gratie van een origineel idee, zoals in het geval van Mannetje Tak van het Britse succesduo Donaldson (tekst) en Scheffler (illustraties). Het boek beschrijft de lotgevallen van een tak, die bij het begin van het verhaal een onbezorgd leventje leidt met zijn vrouw en de drie twijgjes. Tot hij in de bek terechtkomt van een spelende hond. Vanaf dan is het hek van de dam. Mannetje Tak wordt onder meer de steel van een vlag voor een zandkasteel, een stok voor een picknickzak, een knuppel, of een van de armen van een sneeuwman. De kou en de uitputting breken geleidelijk zijn verzet tegen die vaak bedreigende situaties, en stilaan maar zeker geeft hij het verlangen naar zijn familie op. Maar dan, net op het moment dat hij in de open haard ligt te wachten op het (v)uur van de dood, komt de redding uit totaal onverwachte hoek.
   Donaldson en Scheffler slagen er moeiteloos in om ons helemaal te doen meeleven met hun aandoenlijk hoofdpersonage, en dat is geen geringe verdienste. Want geef toe, wie staat er stil bij het innerlijke leven van een tak? Daar brengt dit boek wel even verandering in. Dat Mannetje van de regen in de drop terechtkomt, is niet alleen bevorderlijk voor ons medeleven maar ook voor het ritme van het verhaal. Op die manier bouwt Donaldson heel mooi naar de ultieme climax toe. Het nogal plotselinge, zelfs bruuske happy end neem je er dan graag bij. Bovendien is de tekst integraal op rijm gezet, en dat leest vlot en plezierig. De herkenbare, vrij klassieke maar toch speelse tekenstijl van Scheffler geeft het verhaal extra warmte en humor mee.


 

De drie rovers

De drie rovers


  De drie rovers dateert al van 1963 maar heeft nog niets van zijn charme en picturale kracht verloren. Dat blijkt uit deze heruitgave. Tomi Ungerer wordt ook niet voor niets beschouwd als een van de grootste illustratoren/grafici van de tweede helft van de twintigste eeuw. Vorig jaar werd in zijn geboortestad Straatsburg een museum opgericht dat integraal gewijd is aan zijn werk.
   Het verhaaltje: iedereen is doodsbang van de drie rovers, want ze vernielen en plunderen erop los. Maar niet zo het weesmeisje Tiffany, dat bij een oude tante moet gaan wonen. Liever dan in de handen van die tante valt ze in de handen van de drie bandieten. En zorgt ze meteen voor een serieuze ommezwaai in het leven van de snoodaards...
   Het geheim van Ungerers stijl zit in de directheid en de eenvoud. Er staat meestal niet veel op een pagina maar het is zo knap tot de essentie herleid dat je bij sommige tekeningen aan de uitgepuurde abstractie van een Dick Bruna moet denken. Ook is hij erg economisch én doeltreffend in het kleurgebruik: van een nachtelijke tekening in blauwe en zwarte tinten waarin een bloedrode hakbijl opvalt, gaat een dreiging uit, het geel van de gouden buit wordt weerspiegeld in het blonde haar van Tiffany, enzovoorts. Ook bepaalde visuele motieven, zoals de drie opvallend hoge mutsen van de rovers, die geregeld terugkeren, geven een mooie coherentie aan het geheel. Het lijkt allemaal te simpel voor woorden, maar er is overduidelijk nagedacht over deze less is more-composities. En toch behoudt het allemaal een speelse lichtheid. Daaraan herken je vaak de echte meesters.
Ungerer staat momenteel volop in de belangstelling dankzij de knappe verfilming van deze Drie rovers, nog te zien in enkele bioscoopzalen. En in het Brusselse stadhuis loopt nog tot 11 januari een overzichtstentoonstelling van deze boeiende, zeer veelzijdige kunstenaar, die zowel voor The New York Times illustreerde als opmerkelijke politieke en reclameaffiches maakte.

Patrick Jordens

 

Charlotte Dematons
Sinterklaas

Lemniscaat, 32 p., € 14,95.
ISBN: 9789056379858
vanaf 3 jaar.

 



Anke de Vries
Charlotte Dematons (ill.)
Raf

Lemniscaat, 32 p., € 12,95.
ISBN: 9789047701125
vanaf 3 jaar.

 



Julia Donaldson
Axel Scheffler (ill.)
Mannetje Tak

Gottmer, 32 p., € 12,95.
ISBN: 9789025744656
vanaf 4 jaar.

 



Tomi Ungerer
De drie rovers

Lemniscaat, 32 p., € 13,95.
ISBN: 9056375296
vanaf 5 jaar.

 


Copyright © De  Morgen   .::.  3 december 2008

 


TH Boekenbos - Besprekingen/boekbesprekingen/recencies van kinderboeken, jeugdboeken, poëzie


Valid CSS!