Brave beesten

   Het overkomt mij dat ik opruim, omdat mijn huis heeft beslist dat er door de alarmerende toename van boeken weldra geen ruimte meer over zal blijven. Ik eruit dus, of de boeken.
   Met pijn in het hart laat ik ze door mijn handen gaan en stop ze in allerlei uit te delen dozen. Elke keer valt daarbij iets anders op. Dit keer merkte ik hoeveel boeken er over beren zijn gepleegd: beren met bijen, beren met muizen, beren met clowns, blote beren, beren in de speeltuin, beren die Bolke heten en beren die Flip heten, beren alleen of een armvol beren, zelfs een keer een ijsbeer in de tropen. Zoveel beren!
   Zodat we ons vandaag rustig van de beren af kunnen keren en ons beperken tot spinnen, pelikanen, honden en schapen.
   Boeksgewijs blijkt de spin in de buurt van de schildpad te leven, in elk geval kennen ze elkaar. Zie, daar komt de schildpad aan, net op het moment dat de spin lekker wil gaan eten. Tussen een rij yucatans hangt de spinnedeur waarop wordt geklopt. De aankloppende schildpad heeft honger en wil graag een hapje meeëten. Maar hij is stoffig en mag zo niet aan tafel. Hij plonst en komt terug, maar nu zitten zijn poten vol zand en ook dat kan niet. Enzoverder. Wanneer de schildpad helemaal in orde is, is het eten op.
   En dan komt de volgende dag. De spin doet boodschappen en is verstrooid zonder geld op stap gegaan en wil geld lenen bij de schildpad, maar die heeft een beter idee.
   Het zal iets worden van poets wederom poets. Maar zo schitterend getekend dat je eerst het boek zou moeten lezen, daarna zou je het rustig kunnen bekijken, om vervolgens het lezen en het kijken te combineren in een lustgevoel van schoonheid.
   Nog nooit zag ik bij voorbeeld een spin met de prachtige volle jas die ze draagt in Onder water, boven water. Hoe vier van haar poten twee benen spelen de vier andere poten twee armen. En nog nooit zag ik zo'n heldere zeebodem, waarop een garnaaltje op de fiets, een geparkeerde theepot, een paarse kwal hangend als een zonnetje, vissen die voorbijdeinen met wuivende sjaal. Dit alles dankzij Annemarie van Haeringen.
   Van Haeringen brengt nu ook het boek Malmok uit, samen met Sjoerd Kuyper. Malmok is pelikaan en de symboolwaarde van de pelikaan is al wie van christelijken huize is voldoende bekend: een braaf en edel beest. Dus is ook Malmok een braaf en edel beest, dat tijdens een storm op verre oceanen een baby redt en hem na de storm terugschenkt aan zijn overgelukkige moeder.
   Ook in dit boek is Van Haeringen goed op dreef. Uit de snavels van een groep pelikanen haalt ze een lijnenspel dat bijna abstract gaat werken. En bijna duizelingwekkend druk voor de ogen. Met zoveel bravoure moest een mens kunnen tekenen.
   En dan hebben we het fenomeen hond. Nog altijd is de hond in kinderboeken de trouwste vriend van de mens. Hoewel hij bijvoorbeeld in de gedaante van een mastino napoletano tanden heeft als een wolf of krokodil, een rij van hier tot ginder, plots onvoorzien wild en verscheurend, zoals bleek uit een recente gebeurtenis in Nederland, waar een kind het dodelijke slachtoffer werd van de trouwste vriend van de mens.
Uit 'Leonard'

   Zulke honden vind je nog niet in kinderboeken. Maar wel vind je er de intuïtieve angst van jongetjes en meisjes voor de kracht en het blaf- en bijtvermogen van deze schepselen, voor wie de mens om wat voor redenen dan ook zijn deuren en hart wijd open heeft gesteld. Zoals in Leonard van Wolf Erlbruch, een juweeltje van een boek over een jongetje dat dol op en tegelijk doodsbang van honden is - het werd in deze rubriek al besproken, maar het is te goed om er niet toch nog heel even op terug te komen.
   Ook in Twee druppels water mag Wolf Erlbruch tekenen. Maar het verhaal wordt door iemand anders geleverd en dat merk je, want de verhaalleverancier is van een zeurderig type, weet niet goed wat afwisseling is, heeft geen kaas gegeten van spanning en ontwikkeling, een soort repeteer-meneer. Zodat de tekeningen van Erlbruch zomaar wat in het boek rondhangen en ook iets zeurderig hebben krijgen.
   Ach, laat Erlbruch in het vervolg liever Gesamtwerke maken, wij danken hem vooraf.

Bert Van Molle

Annemarie van Haeringen, Onder water, boven water, Fontein.
Annemarie van Haeringen / Sjoerd Kuyper, Malmok, Fontein.
Wolf Erlbruch, Leonard, Querido.
Carla Biessels / Wolf Erlbruch, Twee druppels water, Fontein.